تاریخ : 1386/8/25 11:19 | ارسال به ایمیل | نسخه چاپی

ماها از حضور امام در پایتخت حکومتی مامون گذشته بود و پیشنهادات مکرر مامون برای  ولیعهدی امام مورد قبول حضرت علی بن موسی الرضا (علیه السلام ) قرار نگرفته بود . و در برخی مواقع پاسخهای صریح و کوبنده امام به مامون که حاکی از آگاهی ایشان از توطئه های پنهان و پشت پرده مامون بود و باعث برملا شدن آنها می شد خشم و غضب مامون را برمی انگیخت .

یک روز که مامون پیشنهاد را از ولیعهدی فراتر برده بود به امام عرض کرد : می خواهم از خلافت کناره گیری کنم و آنرا به شما بسپارم و با شما بیعت کنم .

امام در پاسخ به این دسیسه جدید مامون فرمودند:

اگر خدا این خلافت را برای تو قرار داده است جایز نیست آنرا به دیگری ببخشی و خود کناره گیری کنی و اگر خلافت از آن تو نیست نمی توانی چیزی را که در اختیار تو نیست به دیگری واگذار کنی.

بهر حال با تهدیداتی که از سوی مامون صورت می گرفت و با توجه به توطئه های خطرناک فرهنگی موجود امام مجبور به پذیرش ولایتعهدی مامون گردید . که مختصرا" به برخی از دلایل عمده آن اشاره می گردد:

1- جان امام و علویان و دوستان امام بصورت جدی در خطر بود.

2- وجود امواج فکری و فرهنگی بیگانه در قالب بحثهای فلسفی و ایجاد تردید نسبت به مبادی خداشناسی و اشاعه کفر و الحاد باعث پذیرش ولیعهدی امام گردید چرا که  در صورت عدم پذیرش تمام زحمات ائمه گذشته به هدر می رفت و مجددا" نیاز به یک فداکاری و شهادت حیاتبخش دیگری چون صحنه دلخراش کربلا برای شیعه بود تا راه گشای حیات دوباره اسلام شود.

3 - پاسخ صریح امام به محمد بن عرفه در این خصوص چنین است : همان انگیزه ای که جدم امیرالمومنین (ع ) را وادار به ورود به شورا نمود مرا وادار به پذیرش ولیعهدی نمود.

4 - بنظر علامه مجلسی اگر امام قبول نمی کرد مردم از خلافت ائمه ناامید می شدند و اقرار مخالفان به این موضوع که در خلافت نصیب و بهره دارند اعتبار پیدا می کرد.